Planer powtórek vs krzywa zapominania

Kto kojarzy 3xZ? Zakuć, zdać, zapomnieć? Pewnie każdy, kto uczył się nielubianego przedmiotu.  Ale co zrobić, kiedy chcemy zapamiętać ważne informacje, ale jakoś nam to nie wychodzi? No to uwaga! Jest sposób, żeby temu zaradzić.  Dziś podzielę się planerem, który jest pomocny w zapanowaniu nad materiałem do nauczenia – kolejnością, częstotliwością i zawartością powtórek.

Na czym polega krzywa zapominania?

Wszystkiemu jest winna ona – krzywa zapominania (nazywana też krzywą Ebbinghausa). To nic innego, jak dość prosty wykres, z którego możemy wyczytać, jak szybko i jaką ilość wiedzy zapominamy w czasie. Ebbinghaus (XIX wiek) skupiał się tylko na wiedzy deklaratywnej, pomijając takie kwestie jak sens, ładunek emocjonalny, rola życia osoby badanej, itp., stąd też krytyka tego modelu. W literaturze można znaleźć inne teorie dotyczące pamięci, zapamiętywania i zapominania, m.in. Willema Wagenaara, Marigold Linton czy Harry’ego P. Bahricka, które obejmują inne rodzaje pamięci, np. pamięć autobiograficzną. Co do jednego badacza są zgodni: zapominanie zależy od upływu czasu, ale szybkość zapominania jest bardzo zróżnicowana i zależy od rodzaju informacji, które próbujemy przyswoić.

Co możemy poradzić na zapominanie?

Na szczęście, sprawa z zapominaniem (i zapamiętywaniem), ma się zupełnie inaczej, kiedy powtórki są rozłożone w odstępach czasu. Skoro zapominanie rozłożone jest w czasie to, w takim razie, żeby mu zapobiec, to samo trzeba zrobić z powtórzeniami materiału. Pamiętajmy, że warto również skupić się na krzywej zapamiętywania i rytmach pamięci, które pięknie wzajemnie dopełnią się z krzywą zapominania.

Planer powtórek

W ramach zaliczenia studiów podyplomowych w 2017 roku, na podstawie krzywej zapominania zrobiłam tabelę powtórek, z którą pracowałam w trakcie praktyk w liceum i sprawdzałam, jak działa spacing effect, czyli sesje powtórkowe rozłożone w określonych interwałach czasowych. W trakcie pracy z różnymi uczniami i w różnych sytuacjach, wypracowałam sobie swój schemat powtórzeń, którego staram się trzymać w miarę możliwości.

Każdego zachęcam do sprawdzenia różnych modeli, żeby zobaczyć, z czym najlepiej się nam pracuje i jak reagują na nie uczniowie.

Pierwsze powtórzenie – 10-15 minut po zaprezentowaniu materiału, bo mniej-więcej tylko potrzebuje mózg, żeby zapamiętać nowe informacje (inkubacja).

Drugie powtórzenie – 24 godziny później (o ile to możliwe na zajęciach, jeśli nie, to ciężar odpowiedzialności spada na uczniów)

Trzecie powtórzenie – tydzień później (j.w.)

Czwarte powtórzenie – miesiąc później (j.w.)

Planer powtórek

Tabela powtórek przerodziła się w planer powtórek, który jest do pobrania w pliku .pdf. Planer można drukować czarno-biały w trybie oszczędzania tuszu i w kolorze – na obu wydrukach wygląda czytelnie i ładnie.  

Kliknij aby pobrać

Co wpisujemy w rubryki:

Temat, obszar, temat:

Tutaj wpisujemy strony podręcznika, artykuły, słuchanki, tematy, słownictwo, terminy, ogólnie rzecz biorąc wszystko, co wprowadzamy i będziemy powtarzać.

Uczeń/klasa:

Wiadomo – imię, nazwisko, klasa albo grupa.

Zadania na lekcji:

Jakie ćwiczenia zrobiliśmy z wpisanego u góry tematu/zagadnienia i jakie planujemy na przyszłość. Mając wszystko w pionie łatwo zobaczymy, czy nie mamy tendencji do powtarzania się albo wręcz przeciwnie – pomijania jakichś ćwiczeń.

Zadania w domu:

Wszystko, co robi uczeń  ramach powtórki wybranego tematu/zagadnienia. Tutaj też szybko zauważymy, czy uczeń ma preferencje – co robi chętniej, a przed czym się miga.

planer powtórek
planer powtórek

Poprzednie wpisy z serii Nauczycielskie Case Study

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *