W dziesiejszym artykule spojrzymy na Past Simple i Present Perfect (Simple). O ile Past Simple ma dość proste przełożenie na język polski, to Present Perfect (Simple) już nie. Najważniejszym pytaniem, które należy sobie zadać aby wiedzieć, jak te dwa czasy użyć, to kiedy możemy mówić „kiedy”?
Różne sposoby mówienia o przeszłości. Dlaczego angielski dla psychologów jest inny?
Nierzadko zdarza się, że w rozmowie z klientem/pacjentem, skupiamy się nie tylko na przeszłości, ale też na tym, jak przeszłe wydarzenia wpłynęły na obecną sytuację. Pytamy o doświadczenia, szukamy dodatkowych informacji, które mogą ułatwić nam zrozumienie świata osoby, z którą pracujemy. I to jest właśnie ten moment mariażu Past Simple i Present Perfect (Simple) 🙂 Oba czasy różnią się miedzy sobą budową i użyciem, ale jedno jest niezmienne – podmiot i składnia. Tutaj możesz poczytać więcej ogólnie o składni zdań.
Poniżej znajdziesz opis użycia i budowę obu czasów. A na dole gratka – ćwiczenia!
Przykłady dla Past Simple w gabinecie
Czas przeszły prosty, który prosty z jest tylko z nazwy, bo możemy użyć go dla wielu istotnych i złożonych sytuacji. Jest też odbiciem lustrzanym Present Simple.
Szybko odpowiadając na pytanie: czy możemy mówić „kiedy„?, odpowiedź brzmi – jeszcze jak! Najważniejsze słowa kluczowe, które pojawiają się tutaj to:
Aby zapytać o zakończone wydarzenie
- What happened yesterday? – Co wydarzyło się wczoraj?
- What did you do after our last session? – Co robił_ś po naszej ostatniej sesji?
- How did your meeting go? – Jak przebiegło Twoje spotkanie?
Aby zapytać o konkretne doświadczenie
- How did you feel when you heard the news? – Jak się czułeś/-aś, kiedy usłyszał_ś tę wiadomość?
- What did you say to your partner? – Co powiedział_ś swojemu partnerowi?
- How did you react? – Jak zareagował_ś?
Aby zapytać o dzieciństwo lub wcześniejsze etapy życia
- Where did you grow up? – Gdzie dorastał_ś?
- What was your relationship with your parents like? – Jak wyglądała Twoja relacja z rodzicami?
- Who supported you when you were a child? – Kto Cię wspierał, kiedy byłe_ś dzieckiem?
Aby zapytać o dawne nawyki i rutynę
- What did you usually do after school? – Co zwykle robił_ś po szkole?
- How did you spend your weekends? – Jak spędzał_ś weekendy?
- What hobbies did you have when you were younger? – Jakie miał_ś hobby, gdy byłe_ś młodszy/a?
Aby podsumować zakończony okres życia
- How long did you work there? – Jak długo tam pracował_ś?
- Why did the relationship end? – Dlaczego ten związek się zakończył?
- What did you learn from that experience? – Czego nauczył_ś się z tego doświadczenia?
Aby opisać szereg wydarzeń jedno po drugim
- Psychologst: What happened next? Client: I opened my eyes, looked around and quickly left. I was scared. – Psycholog: I co wydarzyło się potem? Klient: Otworszyłem oczy, rozejrzałem się wokoło i wyszedłem szybko. Byłem przerażony.
Budowa
Zdania twierdzące:
Wszystkie osoby doczepiają do siebie czasownik w drugiej formie. Czasowniki mogą być regularne (mają końcówkę -ed) lub nieregularne. Czasowniki nieregularne to te, które są w drugiej kolumnie tabeli (np. saw, drank, forgot, understood itd.). Tabelę możesz podejrzeć tu.
Zdania przeczące:
W przeczeniach robi się łatwiej 😀
🙂 + didn’t (did not) + czasownik w I formie.
didn’t = did not
W mowie używa się raczej skróconych form, bo zależy nam na szybkości przekazania informacji. Jeśli chcemy być dobrze zrozumiani, to używamy formy pełnej.
Pytania:
W przeczeniach mieliśmy didn’t – tutaj mamy did. Tutaj możesz poczytać więcej o składni pytań otwartych i zamkniętych.
Pytania zamknięte – to pytania zaczynające się od „czy„. Odpowiedzi na takie pytania to „tak” albo „nie”.
Pytania otwarte – to pytania zaczynające się od pytajnika. Odpowiedzi na takie pytania to całe słowo albo zdanie.
Wierszyk dla lepszego zapamiętania zasad: Did przeszłość już pokazał, więc drugą formę czasownika wymazał.
Przykłady dla Present Perfect (Simple) w gabinecie
Czas przeszło-teraźniejszy. W języku polski ten czas nie wsytępuje, zastepujemy go albo czasem teraźniejszym albo przeszłym, z tego właśnie względu jest dla nas taki kłopotliwy. Na początek spojrzymy na przykłady z gabinetu.
Szybko odpowiadając na pytanie: czy możemy mówić „kiedy„?, odpowiedź brzmi – to zależy 😉 Najważniejsze słowa kluczowe, które pojawiają się tutaj to:
Aby zapytać o doświadczenia życiowe
- Have you ever experienced a panic attack? – Czy kiedykolwiek doświadczyłeś/-aś ataku paniki?
- Have you ever talked to a psychologist before? – Czy wcześniej rozmawiałeś/-aś z psychologiem?
- Have you ever felt this way before? – Czy kiedykolwiek wcześniej czułeś/-aś się w ten sposób?
Aby zapytać o sytuacje, które trwają do teraz
- How long have you had these symptoms? – Jak długo masz te objawy?
- How long have you felt this way? – Jak długo tak się czujesz?
- How long have you struggled with anxiety? – Jak długo zmagasz się z lękiem?
Aby zapytać o zmiany od konkretnego momentu
- Have your symptoms improved since you started therapy? – Czy Twoje objawy poprawiły się od rozpoczęcia terapii?
- Have you slept better since our last session? – Czy od naszej ostatniej sesji lepiej śpisz?
- Have things become easier since you changed jobs? – Czy od zmiany pracy wszystko stało się łatwiejsze?
Aby zapytać o osiągnięcia lub zmiany
- Have you managed to talk to your parents? – Czy udało Ci się porozmawiać z rodzicami?
- Have you found a way to cope with stress? – Czy znalazłeś/-aś sposób na radzenie sobie ze stresem?
- Have you become more confident recently? – Czy ostatnio stałeś/-aś się bardziej pewny/-a siebie?
Aby podsumować postępy terapii
- What have you learned about yourself so far? – Czego do tej pory nauczyłeś/-aś się o sobie?
- What has helped you the most? – Co najbardziej Ci pomogło?
- Have you achieved any of your goals yet? – Czy udało Ci się już osiągnąć któryś ze swoich celów?
Budowa
Osoby I, you, we, they doczepiają do siebie have, a he, she, it – has. Wszystkie osoby zawsze mają czasownik w trzeciej formie. Czasowniki mogą być regularne (mają końcówkę -ed) lub nieregularne. Czasowniki nieregularne to te, które są w drugiej kolumnie tabeli (np. saw, drank, forgot, understood itd.). Tabelę możesz podejrzeć tu.
Zdania twierdzące:
Have/has + III forma czasownika
Formy skrócone:
I’ve = I have
She’s = She has
Zdania przeczące:
Have not / has not + III forma czasownika
W zdaniach przeczących przeczymy tylko czasownik have/has.
I haven’t = I have not
You haven’t = you have not
Pytania:
W tym czasie przestawiamy have/has na miejsce przed osobą. Tutaj możecie poczytać więcej o składni pytań otwartych i zamkniętych.
Pytania zamknięte – to pytania zaczynające się od „czy„. Odpowiedzi na takie pytania to „tak” albo „nie”.
Pytania otwarte – to pytania zaczynające się od pytajnika. Odpowiedzi na takie pytania to całe słowo albo zdanie. I znów jak powyżej have/has idzie na miejsce przed osobą.
Wierszyk dla lepszego zapamiętania zasad: Have i has już drogę zna, trzecią formę czasownika ma.
Angielski dla psychologów. Typowe błędy w Past Simple i Present Perfect Simple
❌ How long did you have these symptoms?
✅ How long have you had these symptoms?
❌ How long did you work with this psychologist? (jeśli terapia nadal trwa)
✅ How long have you worked with this psychologist?
❌ Have you felt anxious yesterday?
✅ Did you feel anxious yesterday?
❌ Have you argued with your partner last week?
✅ Did you argue with your partner last week?
❌ Have you slept well last night?
✅ Did you sleep well last night?
❌ Did you ever have panic attacks?
✅ Have you ever had a panic attack?
❌ I have felt worse from our last session.
✅ I have felt worse since our last session.
❌ I didn’t sleep well since Monday.
✅ I haven’t slept well since Monday.
❌ I had these thoughts for three months.
✅ I have had these thoughts for three months.
❌ I worked here for five years. (jeśli nadal tam pracuję)
✅ I have worked here for five years.
❌ When have the symptoms started?
✅ When did the symptoms start?
❌How long did you have anxiety? (Pacjent nadal zmaga się z lękiem)
✅How long have you had anxiety?
Dodaj komentarz